Раҫҫейре
![]() Чӑваш Республикин Культура училищинче вӗренекен студент аякри ҫултан таврӑннӑ. Дмитрий Алексеев Ҫурҫӗр флочӗ тата Вырӑс географи обществи Арктика архипелагӗ ҫине йӗркеленӗ кмоплекслӑ экспидицире пулнӑ. Экспедици отрячӗ тӗрлӗ тӗпчев ирттернӗ, Арктикӑра кӑсӑклӑ япаласем тупса палӑртнӑ. Ҫул ҫӳрев виҫӗ уйӑха тӑсӑлнӑ. «Илья Муромец» пӑрҫӗмрен 8 тинӗсри 12 пине яхӑн тинӗс милӗ тӑршшӗ ҫул ҫӳренӗ. Утравсем тӗлӗнче 33 хутчен чарӑннӑ. Историлле 125 артефакт тупнӑ. Ҫурҫӗр флочӗпе Вырӑс георграфи обществи кун пек ҫулҫӳреве виҫҫӗмӗш хут йӗркелет. Ҫулҫӳревсен географийӗ — Франц-Иосиф ҫӗрӗнчен пуҫласа Чукотка таран. Хыпар ҫӑлкуҫӗ:
|
Политика
![]() Авӑн уйахӗн 23-мӗшӗнченпе Светлана Каликова культура министрӗн тивӗҫӗсене пурнӑҫлать. Халӗ ӑна ку должноҫе ҫирӗплетнӗ. РФ Культура министерстви унӑн кандидатурине ырланӑ. 2007 ҫулта вӑл ЧР Сывлӑх сыхлавӗн министерствин пресс-секретарӗ пулнӑ, унтан Михаил Игнатьевӑн пресс-службине ертсе пынӑ. 2014 ҫулта ӑна информаци политикин министрӗн ҫумне ҫирӗплетнӗ. 2015 ҫулта ЧР Элтеперӗн пулӑшуҫи пулса тӑнӑ, ҫур ҫуртан Элтеперӗн пресс-секретарӗн тивӗҫне пурнӑҫлама тытӑннӑ. 2018-2019 ҫулсенче Чӑваш кӗнеке издательствине ертсе пынӑ. Хыпар ҫӑлкуҫӗ:
|
Сумлӑ сӑмах
Культура
Сереп – авалхи чӑваш сӑмахӗ. Вӑл ачасем хӑйсен ӳсӗмӗнче пӗр-пӗринпе чупассипе, сикессипе, ишессипе, кайӑк чӗпписене паллассипе, кӗпҫесем тупса ҫиессипе ӑмӑртнине пӗлтернӗ. Элӗксен Серепӗ — Анатолий Трофимович Афанасьев (12.12.1920 – 18.02.2003), писатель, Чалтан вӑрҫин салтакӗ, педагог ҫуралнӑранпа 100 ҫул ҫитрӗ. Вӑл Мӑн Тукташ ялӗнче ҫуралса ӳснӗ, Вӑрҫӑччен Нурӑсри педагогика училищинчен вӗренсе тухнӑ. 1942–1945 ҫулсенче фронтра нимӗҫ фашисӗсемпе ҫапӑҫнӑ, йывӑр аманса таврӑннӑ. Анатолий Афанасьев старшина Чӑваш патшалӑх университетӗнче пӗлӳ пухнӑ, вӑрах вӑхӑт шкута ӗҫленӗ. Вӑл хӑй тухса ҫӳрейместчӗ пулин те, Шупашкарти хаҫат-журнал тӗременлӗхӗсене унӑн сӑввисемпе тӗрленчӗкӗсене арӑмӗ Татьяна Федоровна тата пултӑрӗ (арӑмӗн шӑлнӗ) Вячеслав Степанов таврапӗлӳҫӗ тӑтӑшах илсе килетчӗҫ. Выртакан ҫын пурнӑҫшӑн пӗтӗм вӑйпа кӗрешнине ырласа, ӑна «чӑваш халӑх ӑсчахӗ» ят патӑмӑр. Унӑн паллӑрах кӗнекисем: «Хурӑн куҫҫулӗ», «Уйӑх юрри», «Хӑмӑш юрри, «Аттесем ҫук чухне», «Вӑрнар асамачӗ». Кӑҫал Анатолий Серепӗн 100 ҫулӗ тӗлне ҫӗнӗ кӗнеки — «Ҫырусен пуххи» (2020, Ҫӗнӗ вӑхӑт, 152 с. |
Республикӑра
![]() cap.ru сӑнӳкерчӗкӗ Юпа уйӑхӗн 30-мӗшӗнче Ҫӗрпӳре «Росинка» ача пахчи уҫӑлнӑ. Унта 240 ача валли вырӑн хатӗрленӗ. Палӑртмалла: ку ача пахчи Ҫӗрпӳ хулинче – чи пысӑкки. Унта ачасен 12 ушкӑнӗ пулӗ. Ача пахчинче бассейн, спорт тата музыка залӗсем, компьютер класӗ, психологи пулӑшӑвӗ паракан пӳлӗм, Лего-студи, мультипликаци студийӗ, агролаборатори, столяр мастерскойӗ пур. Ача пахчине хута яма 217 миллион ытла тенкӗ тӑкакланӑ. Ӑна 2019 ҫулхи ҫӗртме уйӑхӗнче тума тытӑннӑ, ҫав ҫулах раштаван 25-мӗшӗнче вӗҫлемелле пулнӑ. Анчах срока каярах та каярах куҫарса пынӑ. Акӑ тинех ача пахчи официаллӑ майпа уҫӑлнӑ. Хыпар ҫӑлкуҫӗ:
|
Пӑтӑрмахсем
![]() zanoza-news.com сайтри сӑн Республикӑра пӗр талӑкра, юпа уйӑхӗн 30-мӗшӗнче, ултӑ пушар тухнӑ. Инкеклӗ лару-тӑру министерстин ӗҫченӗсем кунсӑр пуҫне тӑватӑ аварие ҫитнӗ. Юпа уйӑхӗн 30-мӗшӗнче Шупашкар районӗнче ҫӳп-ҫап ҫуннӑ. Ҫав кунах Канаш хулинче тата Елчӗк районӗнче мунчасем ҫуннӑ. Муркаш районӗнче автомобиль мӑкӑрланма пуҫланӑ. Ҫав кунах Шупашкарта ҫӳп-ҫап контейнерӗнче ҫулӑм тухнине асӑрханӑ. Шупашкарта нумай хваттерлӗ ҫуртра та пушар тухнӑ. Хыпар ҫӑлкуҫӗ:
|
Сывлӑх
![]() life.ru сайтри сӑн Кӑшӑлвируса пула вилнисен йышӗ 149 ҫынна ҫитнӗ. Юлашки талӑкра каварлӑ вируса пула 4 ҫыннӑн пурнӑҫӗ татӑлнӑ. Паянхи кун тӗлне республикӑра 9956 ҫын инфекциленнӗ, вӗсенчен 8524-шӗ сывалнӑ. Юлашки талӑкра 58 ҫыннӑн организмӗнче кӑшӑлвирус пуррине палӑртнӑ. Паянхи кун валли тепӗр 27 ҫын сывалнӑ. Хальхи вӑхӑтра кӑшӑлвируспа чирлекенсен йышӗ кӑштах чакнӑ. Паянхи кун тӗлне 1283 пациент килте амбулатори мелӗпе е пульницӑра сипленет. Хыпар ҫӑлкуҫӗ:
|
Персона
![]() cap.ru сӑнӳкерчӗкӗ Шупашкарти Ленин районӗн администрацийӗнче пӗрле 50 ҫул пурӑнакан мӑшӑра чысланӑ. Ҫак кунсенче Лебаковсем ылтӑн туйне паллӑ тунӑ. Валентинӑпа Вячеслав 1970 ҫулхи юпа уйӑхӗн 31-мӗшӗнче пӗрлешнӗ. Унтанпа вӗсем пӗр ҫӑвартан пурӑнаҫҫӗ, йывӑр чухне пӗр-пӗрне алӑ параҫҫӗ. Вячеслав пурнӑҫ тӑршшӗпех савутра ӗҫленӗ. Вӑл чылай грамотӑна тивӗҫнӗ. Валентина ӗҫ биографине ЖБК-9 савутра пуҫланӑ, унтан Шупашкарти электроаппарат савутӗнче тӑрӑшнӑ, Чапаев ячӗллӗ савутра та вӑй хунӑ. Лебаковсем икӗ хӗрпе пӗр ывӑла пурнӑҫ парнелесе анлӑ ҫул ҫине тӑратнӑ. Халӗ вӗсем виҫӗ мӑнукӗпе савӑнса пурӑнаҫҫӗ. Хыпар ҫӑлкуҫӗ:
|
Пӑтӑрмахсем
![]() m.123ru.net сайтри сӑн Шупашкарта 19 ҫулти каччӑна шырани пирки пӗлтернӗччӗ. Ӑна тӑванӗсем юпа уйӑхӗн 18-мӗшӗнченпе тупаймаҫҫӗ. Видеокамерӑна пӑхсан вӑл юлашки хутчен алкомаркета кӗнине палӑрнӑ. Каччӑ «Волжский» микрорайонта пурӑннӑ. Эрех туяннӑ хыҫҫӑн каччӑ телефонне сӳнтернӗ, тусӗсем те вӑл ӑҫтине пӗлмен. Ҫӑлавҫӑсемпе водолазсем Атӑлта та шыранӑ ӑна. Ҫывӑх тӑванӗсем, нимеҫӗсем те каччӑна тупма тӑрӑшнӑ. 19-ти ҫамрӑка тупнӑ. Шел те, вӑл чӗрӗ мар. Унӑн виллине хӑй пурӑнакан ҫуртрах кӳршӗ подъездра техника хутӗнче тупнӑ. Следовательсем криминал ҫуккине пӗлтереҫҫӗ. Хыпар ҫӑлкуҫӗ:
|
Чӑваш чӗлхи
![]() Чӑваш чӗлхи лабораторийӗн авӑн уйӑхӗнчи ӗҫне тишкернӗ май эпир ӑна пӗтӗмлетсе «кахаллантӑмӑр» тесе хак панӑччӗ. Ку уйӑх та ҫавнашкалах вӗҫленме пултарӗччӗ, ҫавах та, иртнӗ уйӑхринчен ытларах тума мехел ҫитертӗмӗр-ҫитертӗмӗрех. Авӑнра пирӗн пурӗ те 24 пин те 192 мӑшӑр хатӗрленчӗ, ҫавна май ку кӑтарту питӗ пӗчӗк пулнишӗн эпир пӑшӑрхантӑмӑр. Шел те, юпа уйӑхӗнчи ӗҫ те ытла мала каяймарӗ — иртнӗ уйӑхра эпир пурӗ 24 пин те 332 мӑшӑр ҫеҫ хатӗрлерӗмӗр. Паллах, авӑн уйӑхӗпе танлаштарас пулсан, нумайрах. Анчах ҫавах кашни уйӑхрах тенӗ пек 30 пин ытла тунӑ хыҫҫӑн ку кӑтарту пире тивӗҫтерсех каймасть. Ҫавах та сӑлтавӗсем те ҫук мар. Пӗрре вӑл Геннадий Фишӑн «Кимас-кӳлли ялӗ парӑнни» хайлавпа нумай ҫӑрӑлни (ҫавна май вӑл ытти кӗнекесемпе ӗҫлессине чарса лартрӗ), тепре Виктор Гюгон «Тӑхӑрвунвиҫҫӗмӗш ҫул» романӗ йывӑррӑн мӑшӑрланни. Унсӑр пуҫне «Чӑваш чӗлхине упраса хӑварас ӗҫри патшалӑхпа граждан обществин институчӗн вырӑнӗ» ӑслӑлӑхпа ӗҫлӗх конференцине хатӗрленесси те вӑхӑта илчӗ. Унта эпир Александр Антоновпа иксӗмӗр те тухса калаҫрӑмӑр. Хыпар ҫӑлкуҫӗ:
|
Ӳнер
![]() Художество музейӗн сайтӗнчи сӑнӳкерчӗксенчен хатӗрленӗ коллаж Юпа уйӑхӗн 29-мӗшӗнче Шупашкарти художество музейӗнче «Савнӑ Шупашкар» курав уҫӑлнӑ. Ӑна Чӑваш художникӗсен союзӗн пайташӗсен ӗҫӗсенчен хатӗрленӗ. Курав живопись, скульптура тата графика ӑстисен нумай енлӗ пултарулӑхӗпе паллаштарать. Музейре пӗлтернӗ тӑрӑх, союз ӳнершӗн чӑннипех пӗлтерӗшлишӗн, рекламӑшӑн, ят-сумшӑн, арт-рынок шухӑшне шута илмесӗр ӗҫлеме тӑрӑшнӑ ялан. Чӑн-чӑн профессионалсем хӑйсенчен ҫирӗп ыйтаҫҫӗ. Курава художество музейӗн директорӗ Геннадий Козлов уҫнӑ. Чӑваш художникӗсен союзӗн председателӗ Наталия Соловьева, искусствоведени кандидачӗ Юрий Викторов, республикӑри Художниксен союзӗн председателӗ Владимир Нагорнов тата ыттисем сӑмах каланӑ. Хыпар ҫӑлкуҫӗ:
|
Шупашкарта ҫывӑх вӑхӑтра (06.04.2025 03:00) тӗтреллӗ ҫанталӑк, атмосфера пусӑмӗ 745 - 747 мм, 0 - 2 градус ӑшӑ пулӗ, ҫил 2-4 м/ҫ хӑвӑртлӑхпа ҫурҫӗр-хӗвелтухӑҫ енчен вӗрӗ.
| Строганова Валентина Кирилловна, библиотекарь, ЧР тава тивӗҫлӗ культура ӗҫченӗ ҫуралнӑ. | ||
![]() | Пулӑм хуш... |